Świadectwo odbioru 3.1 czy 2.2? Świadectwa kontroli wg EN 10204
W rurociągach istotnych dla bezpieczeństwa sam towar nie wystarczy – potrzebny jest odpowiedni dokument. EN 10204 wyróżnia cztery rodzaje świadectw kontroli. Który z nich jest potrzebny, decyduje się przed zamówieniem, nie po nim.
Cztery rodzaje
| Rodzaj | Nazwa | Zawiera | Potwierdza |
|---|---|---|---|
| 2.1 | Deklaracja zgodności | Zgodność z zamówieniem, bez wyników badań | Wytwórca |
| 2.2 | Świadectwo badania | Zgodność plus wyniki badań niespecyficznych | Wytwórca |
| 3.1 | Atest odbiorczy | Wyniki badań dostarczonej partii | Przedstawiciel odbioru niezależny od produkcji |
| 3.2 | Atest odbiorczy | Jak 3.1, dodatkowo kontrasygnowany | Dodatkowo zamawiający lub jednostka notyfikowana |
Różnica decydująca: przy 2.2 dokumentuje się dowolne badanie z bieżącej produkcji. Przy 3.1 są to wartości Państwa partii. Dopiero od 3.1 materiał jest jednoznacznie przypisany do wytopu.
Co zawiera atest 3.1
Atest odbiorczy 3.1 to więcej niż pieczątka. Zwykle zawiera:
- Materiał i norma – na przykład 16Mo3 wg EN 10216-2
- Numer wytopu i partii – podstawa identyfikowalności
- Skład chemiczny – analiza wytopu, czasem analiza wyrobu
- Właściwości mechaniczne – granica plastyczności, wytrzymałość, wydłużenie, praca łamania
- Stan obróbki cieplnej – normalizowany, ulepszany, przesycany
- Badania nieniszczące – ultradźwięki, prądy wirowe lub radiografia, jeśli wymagane
- Próba ciśnieniowa – z ciśnieniem próbnym i czasem utrzymania
Który atest kiedy
| Zastosowanie | Zwyczajowo |
|---|---|
| Woda, wentylacja, instalacje budynkowe | 2.1 lub 2.2 |
| Ogólna budowa maszyn i konstrukcje stalowe | 2.2 |
| Urządzenia ciśnieniowe, chemia, procesy | 3.1 |
| Kotły i energetyka, para | 3.1, często 3.2 |
| Dyrektywa 2014/68/UE, wyższa kategoria | 3.1 lub 3.2 z jednostką notyfikowaną |
| Budowa okrętów z towarzystwem klasyfikacyjnym | 3.2 z odbiorem |
Dlaczego warto zdecydować wcześnie
Atestu nie da się wystawić wstecz. Jeśli materiał zamówiono bez 3.1, a partia w magazynie się pomieszała, pozostaje tylko zwrot towaru i nowe zamówienie. To koszt tygodni.
Wymagany rodzaj atestu należy więc podać już w zapytaniu, nie dopiero w zamówieniu. Wpływa odczuwalnie na cenę i termin: materiał z 3.1 pochodzi z udokumentowanej partii, którą trzeba prześledzić w hucie.
Gdy atest nie pasuje
W praktyce regularnie spotykamy trzy przypadki:
- Brakuje w ogóle. Zamówiono bez wskazania, dostarczono bez dokumentu. Tego nie da się naprawić później.
- Nie odpowiada dostawie. Numer partii na papierze i oznaczenie na rurze się nie zgadzają: to powód reklamacji, nie usterka formalna.
- Zły rodzaj. Dostarczono 2.2 tam, gdzie wymagano 3.1: do odbioru nie wystarczy, choć materiał jest właściwy.
Przy przyjęciu towaru sprawdzajcie więc nie tylko ilość, ale i to, czy oznaczenie na elemencie i dane w ateście się zgadzają.
Identyfikowalność w praktyce
Łańcuch biegnie od wytopu przez półwyrób aż do wbudowanego elementu. Przy elementach do kotłów i elektrowni to przypisanie nie jest opcjonalne, lecz przedmiotem odbioru.
Na życzenie dostarczamy z atestem 3.1 wg EN 10204, w razie potrzeby 3.2 z odbiorem jednostki notyfikowanej – dla rur, kołnierzy i kształtek, armatury i części specjalnych.
Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między 2.2 a 3.1 wg EN 10204?
Przy 2.2 dokumentuje się badanie z bieżącej produkcji, przy 3.1 są to wartości dostarczonej partii, potwierdzone przez przedstawiciela niezależnego od produkcji. Dopiero od 3.1 materiał jest przypisany do wytopu.
Co zawiera atest odbiorczy 3.1?
Materiał i normę, numer wytopu i partii, skład chemiczny, właściwości mechaniczne, stan obróbki cieplnej oraz badania nieniszczące i próbę ciśnieniową, jeśli są wymagane.
Kiedy potrzebny jest 3.2 zamiast 3.1?
Gdy dodatkowo podpisać musi zamawiający lub jednostka notyfikowana. Zwyczajowo w budowie kotłów i elektrowni, przy urządzeniach ciśnieniowych wyższej kategorii oraz w budowie okrętów z towarzystwem klasyfikacyjnym.
Czy atest można wystawić wstecz?
Nie. Jeśli partia w magazynie nie jest już jednoznacznie przypisana, dokumentu nie da się odtworzyć. Wymagany rodzaj atestu należy więc podać już w zapytaniu.
Na co zwrócić uwagę przy przyjęciu towaru?
Na to, czy oznaczenie na elemencie i dane w ateście się zgadzają, w szczególności numer partii. Każda rozbieżność jest powodem reklamacji.
Potrzebują Państwo dokładnie tych części?
Wystarczy gatunek, wymiar, klasa ciśnienia i ilość – ofertę otrzymają Państwo z reguły jeszcze tego samego dnia, na życzenie ze świadectwem odbioru 3.1.
Zapytaj o ofertę